آخرین مطالب

ستارگان معماری از کالبد شهری جدا مانده‌اند / ادبیات معماری ما برآمده از هویت و فرهنگ ایران است / روایت مهشید معتمد از معماری معاصر ایران معماری ایرانی - هویت معماری

ستارگان معماری از کالبد شهری جدا مانده‌اند / ادبیات معماری ما برآمده از هویت و فرهنگ ایران است / روایت مهشید معتمد از معماری معاصر ایران

  بزرگنمایی:

شهر نیوز ایران - مهشید معتمد، هنرمند معمار آسیب‌شناسی معماری امروز را نیازمند حضور اقشار مختلف دانست و در این‌باره به خبرنگار هنرآنلاین گفت: آسیب‌شناسی معماری امروز ایران نیازمند حضور اقشار مختلف و مرتبط با آن است زیرا معماری تابعی از اقتصاد، اجتماع، فرهنگ و سیاست است، بنابراین بدون هم‌اندیشی این عرصه‌ها، پاسخی که به دست می‌آید تنها برای معماران قابل فهم خواهد بود.

او افزود: آن‌چه از دیدگاه من به عنوان یک معمار- منتقد به چشم می‌رسد، شکاف میان جامعه، بدنه معماری و معماری سرآمد است که گویی در فضاهای متفاوتی به موضوع معماری می‌پردازند.

این معمار تصریح کرد: بدنه معماری که شامل معماری معمول و مورد استفاده در شهرهای ماست، به تابعی از خواسته‌ها و سلایق کارفرما بدل شده و به نوعی نمایشی اجتماعی از فهم هنر در جامعه است. در این بخش از ساختمان‌سازی،‌ رسانه، مد، بازار مصالح، روابط اجتماعی، تقلید از سلیقه‌ معماری قشر مرفه، هزینه طراحی و معرفی به آشنایان است که کیفیت فضایی را می‌سازد.

معتمد ادامه داد: می‌توان چنین استنباط کرد که آموزش عمومی و دریافت کیفیت فضایی در این دسته از فضاها، شهودی بوده و بر مبنای تجارب فردی شکل یافته است؛ بنابراین با درک و دریافت معماران (به عنوان قشر متخصص) که آموخته‌های خود را از مدارس معماری به شیوه‌ غیربومی دریافت کرده‌اند، متفاوت است. از همین رو، معمارانی که در این بخش مشغول هستند دیدگاه‌های نظری و زیبایی‌شناسی خود را با نظریات و زیبایی‌شناسی مخاطب همراه کرده و در نتیجه محصولی پدید می‌آورند که ترکیبی ناهمگن از داشته‌های خود و خواسته‌های کارفرما است. این معماری می‌کوشد تا پاسخی سریع، متظاهر و با هدف کوتاه‌مدت به موضوع ارائه کند و در برابر نقدهای وارد، واکنش مشخصی ندارد.

او تأکید کرد: از سوی دیگر، معمار ستارگان امروزه‌ ایران نیز گویی در جهان مجزای خود حضور دارند که از کالبد شهری جدا مانده و سعی دارند تا با هزینه‌ کارفرمایان و بردن جوایز متعدد، حقانیت و مشروعیت خود را اثبات کنند. آن‌ها با "هنر عالی" که ارائه می‌کنند، تلاش می‌کنند تا جایگاه خود را والاتر از قشر عام نشان دهند و در مقام دانای کل، خواسته‌ها و نیازهای مخاطب را برای او تبیین کنند.

رتبه نخست دومین جایزه ملی نقد معماری ایران در سال 1397 تأکید کرد: موضوعی که حائز اهمیت است، توفیق این معماران در میان اقشار اصطلاحاً "تازه به دوران رسیده" است که در رقابتی تنگاتنگ، به نمایش هنردوستی و روشنفکری می‌پردازند و حاضرند تا در تفکرات گران‌قیمت این مبدعان فضاهای نوین زیست کنند تا به مقام فرهنگ والا نائل شوند.

معتمد خاطرنشان کرد: عبارت مشهوری درباره وضعیت کنونی ما نقل می‌شود با عنوان اینکه؛ ما در حال گذار هستیم. این‌که پاسخ به مسائل کنونی ما چه زمانی یافت می‌شود، معضل شهر و معماری چگونه برطرف می‌شود و یا عوامل سازنده‌ این وضعیت به طور مشخص کدام‌اند، پرسش‌هایی هستند که با توجه به گزاره‌ اول، قابلیت پاسخ‌دهی مشخصی ندارند. اما نکته‌ امیدوارکننده، فهم وضعیت ناخوشایند کنونی از سوی شهروندان و بارقه‌های مطالبه‌گری و حق به شهر از سوی آنان است.

او بهبود وضعیت معماری را حاصل تلاش در مسیر اصلاح علوم انسانی و اقتصاد دانست و گفت: راهکارهای بهبود وضعیت معماری، در مسیر اصلاح و بهبود علوم انسانی و اقتصاد یافت می‌شود و معماری به عنوان محصول یا برآیند تفکرات این حوزه‌ها شناخته می‌شود. به نظر می‌رسد راهکارهای قانونی در جلوگیری از انحراف دیدگاه‌های معمارانه مؤثر نبوده‌اند و روشی دیگر مورد نیاز است تا از وخامت موقعیت کنونی معمارانه بکاهد.

این معمار خاطرنشان کرد: آموزش مطالبه‌گری و حقوق شهروندی در موضوع معماری، مفرّی است که در زمانی بلندمدت بر وضعیت کنونی به شیوه‌ای مثبت اثرگذار خواهد بود. شهروندان حق دارند و باید بدانند آن‌چه در شهر شکل می‌یابد، بخشی از داشته‌های آنان است، نسبت به حیات شهری احساس تکلیف کنند و با تعلق خاطر درباره هویت شهری-ملی، به شاکله شهر و معماری و ساختار و فعالیت‌های شهری توجه کنند.

این منتقد حوزه معماری بیان کرد: هرچند منتقد در جایگاه ارائه راهکارهای برون‌رفت از وضعیت موجود نیست و این امر مهم بر دوش مدیران و مسئولان شهری قرار دارد. اما هم‌اندیشی‌های مختلف با معماران که باید تنها درباره حرفه‌ خود اظهار نظر کنند و لاغیر، می‌تواند به تصمیم‌گیری‌های اساسی کمک کند. معمار، مصلح اجتماعی نیست، اما می‌تواند در راه اصلاح جامعه از طریق ابزار معماری و به قدر نیاز، بکوشد.

معتمد معماری را بخشی از فرهنگ و زبان این بوم دانست و اظهار کرد: معماری، به عنوان بخشی از فرهنگ و زبان این بوم، حیات خود را ادامه می‌دهد، تکوین می‌یابد و در دگردیسی‌های روزبه‌روز خود، گاه رنگ ملی و بومی نیز می‌پذیرد. ادبیات معماری ما برآمده از هویت و فرهنگ ایران است، چه در کلیت فرم و بنا مشهود باشد و چه تنها با یک فرش ایرانی نمود پیدا کند. در نهان‌گاه فضاهایی که در آن حضور داریم، گوشه‌ها و ردیف‌های ایرانی رخ نشان می‌دهد، و این طعم معماری بومی به طور مکرر در رفت‌وآمد بوده است.

او افزود: مسئله این‌جاست که در کنش‌های اجتماعی، دستورالعمل‌های هویت‌سازی کارگر نیافتاده‌اند و نگرش معماری ایرانی-اسلامی، با وجود تکرار مکرر آن از سوی مسئولان و مدیران، جایگاه قابل عرضی نیافته است. آیا این بومی‌سازی در آینده خواهد افتاد؟ با نگاهی به ناکارآمدی روش‌های فعلی، قطعاً معماری ایرانی-بومی-ملی در خطر انقراض خواهد بود و هر روز بیشتر از پیشینه‌ خود دورتر خواهد شد.

این معمار خاطرنشان کرد: آفرینش معماری بومی نیازمند شناخت و بهره‌مندی از دانش موجود در معماری ملی و بومی ماست؛ تا زمانی که آموزش معماری منحصراً به پوسته و شکل ظاهری آن بپردازد، از اصول اساسی آن غافل مانده و ایده‌ای در اختیار طراحان و معماران جوان قرار نخواهد داد. بدون بازنگری و احیاء دیدگاه حال حاضر درباره‌ی معماری تاریخی و پیشینه‌ی هویتی، به سوی کم‌رنگ شدن این بخش از شاخصه‌های ایرانی بودن پیش خواهیم رفت.

معتمد ادامه داد: امیدوارم از این مصاحبه چنین برداشت نشود که امیدی به معماری کنونی و یا آتی وجود ندارد؛ منتقد موظف است تا کاستی‌ها را گوش‌زد و پررنگ کند تا از تکرار و گسترش آن جلوگیری شود. ما در روزگاری زندگی می‌کنیم که آثار فاخری ساخته می‌شوند، اما آن‌چه عیان است این‌که شهرهای ما با چند اثر معدود نمی‌تواند پاسخگوی خواست شهروندان باشد.

او تصریح کرد: با توجه به همت متولیان مختلف، شاید بتوان با بیان کاستی‌ها، جلوی مضرات متعدد را گرفت. بنابراین خواهشمندم منتقدانه و منصفانه به شهر و معماری نگریسته شود و معایب موجود مورد اشاره قرار گیرد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

پشتوانه علمی در سیاستگذاری‌ها ضروری است

احتمال وقوع فاجعه دروازه قرآن شیراز در اتوبان امام علی/ وقوع سیلاب در اتوبان‌های شمالی_جنوبی محتمل است/تونل‌های زیر اتوبان‌های تهران‌ پاسخگوی دبی سیلاب‌های شدید نیستند

شهردار ساری معاون وزیر راه و شهرسازی شد

مقررات ملی ساختمان اصلاح می‌شود/بازنگری در آیین‌نامه‌ها و فعالیت‌های مهندسی

امضای تفاهم‌نامه همکاری مرکز تحقیقات راه و مسکن با برنامه اسکان بشر ملل متحد

نشست یک‌روزه سیل برگزار می‌شود

نشست بررسی تحلیلی حوادث سیل‌های اخیر با حضور اساتید و مسئولان

کارگاه آموزشی تخصصی پایش و ارزیابی خطر حوادث و بلایا برگزار می شود

ضرورت توجه به آثار اقتصادی واجتماعی طرح عرضه و تولید مسکن در شهرهای جدید از ابتدای طرح / استفاده حداکثری از ظرفیت طرح‌های جامع و تفصیلی موجود

قانون ممنوعیت ساخت و ساز در حریم رودخانه باید ضمانت اجرایی داشته باشد

اصفهان توان توسعه افقی را ندارد !

تمدید فراخوان دفاتر تسهیل‌گری و نهاد توسعه محله در بافت‌های ناکارآمد شهر

نو آوری در مصالح ساختمانی ...

معاملات مسکن کاهش شدیدی داشته است/ افزایش تولید مسکن در دستور کار دولت

یادبودهای 29 فروردین ماه ...

بیمارستان‌های احداث شده توسط سازمان مجری در مناطق سیل‌زده مشکل سازه‌ای و خدمات‌رسانی ندارند/ ارایه امدادهای بیمارستانی هوایی در پلدختر

عملیاتی شدن بیش از 60 پروژه در حوزه طرح‌های توسعه شهری و منطقه‌ای

مدیرکل معماری و ساختمان معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران منصوب شد

بزرگراه امام علی در زمان سیلاب یک رودخانه تمام عیار است!

بازبینی طرح احیا و ساماندهی رودخانه درکه

شهرداری اطلاعات 62 برج-باغ را منتشر کند

حذف دستکاری در طبیعت، مهمترین راهکار مقابله با سیل/ رعایت مقررات ملی، اولین شرط شهرسازی هوشمند

یادبودهای 24 فروردین ماه ...

طراحی میدان یادبود : پروژه ای از لمینت های چوب سخت

کسب جایزه معماری پایدار 2019 توسط روزانا مونتیال

باید در معماری امروز پسرفت را تجربه کنیم / حوزه نقد معماری کشور بکر است / جای خالی رسانه‌های فعال در معماری ملموس است

ارتقای کیفیت سکونتگاه های شهری از مهمترین اولویت هایم است

مدیرکل دفتر حقوقی وزارت راه و شهرسازی را منصوب کرد

دبیرخانه انتقال پایتخت در وزارت راه تشکیل می‌شود/ 5 شهر؛ گزینه مرکز سیاسی اداری ایران

ورود شورای عالی شهر سازی به ساخت و ساز در حریم رودخانه ها در اولین جلسه 98/ تغییر در طرح جامع استان‌ها برای پایه‌گذاری یک شهر مصون و ایمن

پیگیری آغار عملیات اجرایی شش شهر جدید در سال 98 / ساخت شهرک‌های اقامتی در نوار شمالی کشور به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی وزارت راه و شهرهای در سال جاری است/ تلاش برای بهره‌برداری از چهار محور دسترسی شهرهای صدرا، علوی و سهند به شهر مادر تا پایان امسال

یادبودهای 20 فروردین ماه ...

بررسی مباحث بینارشته‌ای معماری / روایت محمدمهدی محمودی از نشست "آب و قنات"

تداوم آبگرفتگی هزینه‌های بازسازی و بهسازی را افزایش می‌دهد

برخورد جدی‌تر با ساختمان‌های ناایمن/عدم صرفه اقتصادی ایمن‌سازی برای صاحبان ملک و سرقفلی

چند نکته درباره سیل‌های اخیر

تمرکز زدایی نیاز ضروری پایتخت است

مروری بر عملکرد مدیریت شهری تهران در تأمین حقوق شهروندان

جای خالی تخصص معماری در شهرها فاجعه آفرین است / صدمات گسترده سیل اخیر حاصل عدم اعمال قوانین نظام مهندسی است / پتانسیل کافی برای رشد و رونق تولید ملی در عرصه معماری را داریم

بازار مسکن به کدام سو می‌رود؟ !

شبکه فاضلاب، یکی از دلایل تشدید فرونشست در تهران اعلام شده؛ ابزار نوین رصد معابر تهیه شود

سیل‌های اخیر بر 12 هزار کیلومتر از راه‌های کشور آسیب وارد کرد/ ترمیم سریع خسارات و ایجاد راه‌های جایگزین در دستور کار وزارت راه و شهر سازی است/ مفروضات مهندسی مورد بازنگری قرار می‌گیرد

تدوین و بازنگری طرح جامع مسکن به صورت فرا وزارتخانه‌ای با محوریت وزارت راه و شهرسازی/ رایزنی با وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مختلف در حال انجام است/ توجه طرح جامع مسکن بر میزان خطرپذیری در سطح کشور

یادبودهای 19 فروردین ماه ...

آموزش مهندسی نما در مرکز معماری ایران

کارگاه مسابقه استارت آپ‌های معماری و شهرسازی برگزار می‌شود

در سال 98 ساخت 100 هزار واحد مسکونی را محقق می کنیم/ بازآفرینی به تنهایی کار ما نیست

تدوین طرح جامع حفاظت از سیل صرفا کاغذبازی است/ مشکل اصلی فقدان ضمانت اجرایی قوانین است

استفاده از ظرفیت‌های قانونی بودجه و افزایش توان اجرایی/ سهیمه‌بندی شدن مصالح و قیر موجب ارتقا توان اجرایی می‌شود

جزئیات اولین جلسه کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تهران در سال 98