آخرین مطالب

ستارگان معماری از کالبد شهری جدا مانده‌اند / ادبیات معماری ما برآمده از هویت و فرهنگ ایران است / روایت مهشید معتمد از معماری معاصر ایران معماری ایرانی - هویت معماری

ستارگان معماری از کالبد شهری جدا مانده‌اند / ادبیات معماری ما برآمده از هویت و فرهنگ ایران است / روایت مهشید معتمد از معماری معاصر ایران

  بزرگنمایی:

شهر نیوز ایران - مهشید معتمد، هنرمند معمار آسیب‌شناسی معماری امروز را نیازمند حضور اقشار مختلف دانست و در این‌باره به خبرنگار هنرآنلاین گفت: آسیب‌شناسی معماری امروز ایران نیازمند حضور اقشار مختلف و مرتبط با آن است زیرا معماری تابعی از اقتصاد، اجتماع، فرهنگ و سیاست است، بنابراین بدون هم‌اندیشی این عرصه‌ها، پاسخی که به دست می‌آید تنها برای معماران قابل فهم خواهد بود.

او افزود: آن‌چه از دیدگاه من به عنوان یک معمار- منتقد به چشم می‌رسد، شکاف میان جامعه، بدنه معماری و معماری سرآمد است که گویی در فضاهای متفاوتی به موضوع معماری می‌پردازند.

این معمار تصریح کرد: بدنه معماری که شامل معماری معمول و مورد استفاده در شهرهای ماست، به تابعی از خواسته‌ها و سلایق کارفرما بدل شده و به نوعی نمایشی اجتماعی از فهم هنر در جامعه است. در این بخش از ساختمان‌سازی،‌ رسانه، مد، بازار مصالح، روابط اجتماعی، تقلید از سلیقه‌ معماری قشر مرفه، هزینه طراحی و معرفی به آشنایان است که کیفیت فضایی را می‌سازد.

معتمد ادامه داد: می‌توان چنین استنباط کرد که آموزش عمومی و دریافت کیفیت فضایی در این دسته از فضاها، شهودی بوده و بر مبنای تجارب فردی شکل یافته است؛ بنابراین با درک و دریافت معماران (به عنوان قشر متخصص) که آموخته‌های خود را از مدارس معماری به شیوه‌ غیربومی دریافت کرده‌اند، متفاوت است. از همین رو، معمارانی که در این بخش مشغول هستند دیدگاه‌های نظری و زیبایی‌شناسی خود را با نظریات و زیبایی‌شناسی مخاطب همراه کرده و در نتیجه محصولی پدید می‌آورند که ترکیبی ناهمگن از داشته‌های خود و خواسته‌های کارفرما است. این معماری می‌کوشد تا پاسخی سریع، متظاهر و با هدف کوتاه‌مدت به موضوع ارائه کند و در برابر نقدهای وارد، واکنش مشخصی ندارد.

او تأکید کرد: از سوی دیگر، معمار ستارگان امروزه‌ ایران نیز گویی در جهان مجزای خود حضور دارند که از کالبد شهری جدا مانده و سعی دارند تا با هزینه‌ کارفرمایان و بردن جوایز متعدد، حقانیت و مشروعیت خود را اثبات کنند. آن‌ها با "هنر عالی" که ارائه می‌کنند، تلاش می‌کنند تا جایگاه خود را والاتر از قشر عام نشان دهند و در مقام دانای کل، خواسته‌ها و نیازهای مخاطب را برای او تبیین کنند.

رتبه نخست دومین جایزه ملی نقد معماری ایران در سال 1397 تأکید کرد: موضوعی که حائز اهمیت است، توفیق این معماران در میان اقشار اصطلاحاً "تازه به دوران رسیده" است که در رقابتی تنگاتنگ، به نمایش هنردوستی و روشنفکری می‌پردازند و حاضرند تا در تفکرات گران‌قیمت این مبدعان فضاهای نوین زیست کنند تا به مقام فرهنگ والا نائل شوند.

معتمد خاطرنشان کرد: عبارت مشهوری درباره وضعیت کنونی ما نقل می‌شود با عنوان اینکه؛ ما در حال گذار هستیم. این‌که پاسخ به مسائل کنونی ما چه زمانی یافت می‌شود، معضل شهر و معماری چگونه برطرف می‌شود و یا عوامل سازنده‌ این وضعیت به طور مشخص کدام‌اند، پرسش‌هایی هستند که با توجه به گزاره‌ اول، قابلیت پاسخ‌دهی مشخصی ندارند. اما نکته‌ امیدوارکننده، فهم وضعیت ناخوشایند کنونی از سوی شهروندان و بارقه‌های مطالبه‌گری و حق به شهر از سوی آنان است.

او بهبود وضعیت معماری را حاصل تلاش در مسیر اصلاح علوم انسانی و اقتصاد دانست و گفت: راهکارهای بهبود وضعیت معماری، در مسیر اصلاح و بهبود علوم انسانی و اقتصاد یافت می‌شود و معماری به عنوان محصول یا برآیند تفکرات این حوزه‌ها شناخته می‌شود. به نظر می‌رسد راهکارهای قانونی در جلوگیری از انحراف دیدگاه‌های معمارانه مؤثر نبوده‌اند و روشی دیگر مورد نیاز است تا از وخامت موقعیت کنونی معمارانه بکاهد.

این معمار خاطرنشان کرد: آموزش مطالبه‌گری و حقوق شهروندی در موضوع معماری، مفرّی است که در زمانی بلندمدت بر وضعیت کنونی به شیوه‌ای مثبت اثرگذار خواهد بود. شهروندان حق دارند و باید بدانند آن‌چه در شهر شکل می‌یابد، بخشی از داشته‌های آنان است، نسبت به حیات شهری احساس تکلیف کنند و با تعلق خاطر درباره هویت شهری-ملی، به شاکله شهر و معماری و ساختار و فعالیت‌های شهری توجه کنند.

این منتقد حوزه معماری بیان کرد: هرچند منتقد در جایگاه ارائه راهکارهای برون‌رفت از وضعیت موجود نیست و این امر مهم بر دوش مدیران و مسئولان شهری قرار دارد. اما هم‌اندیشی‌های مختلف با معماران که باید تنها درباره حرفه‌ خود اظهار نظر کنند و لاغیر، می‌تواند به تصمیم‌گیری‌های اساسی کمک کند. معمار، مصلح اجتماعی نیست، اما می‌تواند در راه اصلاح جامعه از طریق ابزار معماری و به قدر نیاز، بکوشد.

معتمد معماری را بخشی از فرهنگ و زبان این بوم دانست و اظهار کرد: معماری، به عنوان بخشی از فرهنگ و زبان این بوم، حیات خود را ادامه می‌دهد، تکوین می‌یابد و در دگردیسی‌های روزبه‌روز خود، گاه رنگ ملی و بومی نیز می‌پذیرد. ادبیات معماری ما برآمده از هویت و فرهنگ ایران است، چه در کلیت فرم و بنا مشهود باشد و چه تنها با یک فرش ایرانی نمود پیدا کند. در نهان‌گاه فضاهایی که در آن حضور داریم، گوشه‌ها و ردیف‌های ایرانی رخ نشان می‌دهد، و این طعم معماری بومی به طور مکرر در رفت‌وآمد بوده است.

او افزود: مسئله این‌جاست که در کنش‌های اجتماعی، دستورالعمل‌های هویت‌سازی کارگر نیافتاده‌اند و نگرش معماری ایرانی-اسلامی، با وجود تکرار مکرر آن از سوی مسئولان و مدیران، جایگاه قابل عرضی نیافته است. آیا این بومی‌سازی در آینده خواهد افتاد؟ با نگاهی به ناکارآمدی روش‌های فعلی، قطعاً معماری ایرانی-بومی-ملی در خطر انقراض خواهد بود و هر روز بیشتر از پیشینه‌ خود دورتر خواهد شد.

این معمار خاطرنشان کرد: آفرینش معماری بومی نیازمند شناخت و بهره‌مندی از دانش موجود در معماری ملی و بومی ماست؛ تا زمانی که آموزش معماری منحصراً به پوسته و شکل ظاهری آن بپردازد، از اصول اساسی آن غافل مانده و ایده‌ای در اختیار طراحان و معماران جوان قرار نخواهد داد. بدون بازنگری و احیاء دیدگاه حال حاضر درباره‌ی معماری تاریخی و پیشینه‌ی هویتی، به سوی کم‌رنگ شدن این بخش از شاخصه‌های ایرانی بودن پیش خواهیم رفت.

معتمد ادامه داد: امیدوارم از این مصاحبه چنین برداشت نشود که امیدی به معماری کنونی و یا آتی وجود ندارد؛ منتقد موظف است تا کاستی‌ها را گوش‌زد و پررنگ کند تا از تکرار و گسترش آن جلوگیری شود. ما در روزگاری زندگی می‌کنیم که آثار فاخری ساخته می‌شوند، اما آن‌چه عیان است این‌که شهرهای ما با چند اثر معدود نمی‌تواند پاسخگوی خواست شهروندان باشد.

او تصریح کرد: با توجه به همت متولیان مختلف، شاید بتوان با بیان کاستی‌ها، جلوی مضرات متعدد را گرفت. بنابراین خواهشمندم منتقدانه و منصفانه به شهر و معماری نگریسته شود و معایب موجود مورد اشاره قرار گیرد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

شاخص‌های تفسیرپذیر آیین‌نامه شورایاری‌ها کاهش یافت !

یک گاو صندوق پر از خانه‌های خالی!

انتقاد وزیر از ساخت مسکن مهر در برهوت!

هجوم به هلال فقر تهران !

مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران منصوب شد / جایگاه کمیسیون ماده پنج در استان تهران قدرتمند می‌شود !

نشست «معیار بافت فرسوده؛ از واقعیت تا خیال» برگزار می شود؛

همکاری دانشگاه هنر با مدرسه معماری کلرمون‌فران

املاک محدوده دانشگاه تهران ازفریز خارج شده امااجازه اقدامی نداریم!

بنا و موقعیت تئاتر شهر در راستای بازآفرینی شهری مشهد نیست!

سه اولویت مهم وزارت راه و شهرسازی درحوزه مسکن

چالش تازه میان وزارت راه و سازمان نظام مهندسی برای انتخابات نظام مهندسی

یادبودهای 3 تیرماه ...

بستری برای حضور معماران جوان نیست / روایت امیرحسین حاجی‌زاده از سرخوردگی معماران نسل جوان !

45 روز از وعده وزیر راه گذشت؛ کارت مصالح ساختمانی عملیاتی نشد !

برگزاری مسابقه اسکیس ایده‌ای جایگزین برای پل طبیعت / جایگزین پل طبیعت را پیشنهاد دهید

برگزاری سمینار تکنولوژی‌های دیجیتال در معماری

تلاش برای کاهش استفاده از خودروی شخصی/پرسش رهبر انقلاب از حناچی درباره استفاده از خارجی‌ها!

یکپارچه نبودن وظایف، چالش عمده در حوزه برنامه‌ریزی است

معاون برنامه‌ریزی و مدیریت منابع وزارت راه و شهرسازی باحکم وزیر منصوب شد

نقدی بر برنامه مسکنیِ وزارت راه؛ کارت مصالح ساختمانی گفتار درمانی است !

"رویکردهای نوین در برنامه‌‎ریزی شهری" ویژه مدیران منتشر شد

نوسازی مدارس بافت فرسوده به اداره نوسازی مدارس قم واگذار شود

یادبودهای 1 تیرماه ...

اصلاح حریم شهر سردرود در آذربایجان‌شرقی

معروف‌ترین معماری دوره قاجار رابشناسید ...

خلاقیت‌های معماری در ایستگاه‌های متروی عربستان!

باشگاه معماران مرکز معماری اسلامی افتتاح شد

مجسمه؛ حلقه‌ی رابط معماری با جامعه

توجه به ترویج فرهنگ زیست‌محیطی و معماری مبتنی بر فرهنگ ایرانی- اسلامی / هزینه سالیانه 5000 میلیارد تومانی در ساخت‌وساز مدارس

معماری شهری نباید هویت انسان‌ها را مخدوش کند

تجلی فرهنگ 31 استان در پارک ایران کوچک

عکس های نیمه اتوماتیک از روسیه!

قوانین بالادستی مسیر قانونگذاری محلی برای تسهیل گردشگری را سد کرده است

جذابترین روستا‌های گردشگری ایران را از دست ندهید!

یادبودهای 31 خردادماه ...

عبور از بازآفرینی به مسکن مهر؟ تکرار سکانس تلخ «مسکن مهر»؛ مجوز «ساخت مسکن بیرون از شهر» به مدیران استانی !

آشفتگی بصری و لزوم تدوین ضوابط در نماهای شهری

بازسازی مقبره مهدی آذر یزدی نیازمند همراهی هئیت امنای آرامستان خرمشاه است

آغاز اجلاس مجمع رئیسان شورای اسلامی کلانشهرها و مراکز استان ها در رشت

یادبودهای 30 خردادماه ...

سهم عظیمی ازاشتغال کشور متاثر از صنعت ساختمان است

بدون ارتقای توانمندی ساکنان بافت‌های فرسوده، بازآفرینی محقق نمی‌شود

معماری امروز زبان مشترک ندارد / معماری گذشته بهترین پاسخ را به شرایط اقلیمی داده است / روایت علی کیافر از معضلات شهرسازی و معماری در ایران

مغایرت‌های طرح جامع شهر پاکدشت به استاندار تهران ابلاغ شد

نخستین شماره نشریه کوبه منتشر شد

بررسی "تأثیر سطوح شهری بر گسترش جزایر گرمایی شهری"

نگاهی بر فیلم‌هایی با موضوع شهر / بررسی فیلم "شهر همچون سمفونی"

انتشار فراخوان مسابقه طراحی بِشکو 2

کمک 30 میلیارد تومانی وزارت راه به شهرداری تهران

برگزاری کارگاه آموزشی پیاده مداری و خودرو محوری در شهرداری مشهد