آخرین مطالب

نقش بی بدیل معماری شهری بر افزایش نشاط جامعه معماری ایرانی - هویت معماری

نقش بی بدیل معماری شهری بر افزایش نشاط جامعه

  بزرگنمایی:

معمار شهر  - به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ معماری به عنوان یکی از هنرهای اصیل تاثیرات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و روانی بسیاری بر زندگی و معاش اقشار مختلف مردم دارد. معماری یک هنر اجتماعی است که تمامی افراد با آن در ارتباط هستند و پیوندی ناگسستنی با جوامع مختلف دارد. انسان با این مقوله به آرامش، شادابی و سرزندگی می رسد. در این میان نقش معماری در کاهش نگرانی و دغدغه های روزمره اجتماعی از جمله مباحث مغفول و کمتر پرداخته شده نزد کارشناسان، متولیان شهری و اهالی رسانه است که لزوم توجه به آن و تاثیر معماری شهری در زندگی را به یکی از مباحث مهم در حوزه ارتباطی شهر و مردم تبدیل و اهمیت پژوهش و تلاش برای ترسیم دورنمای مدیریت شهری را بیش از پیش قابل توجه می کند.

تهران به دلیل پایتخت بودن و تمرکز بنیادهای سیاسی و اقتصادی در آن، نسبت به دیگر شهرهای ایران، زودتر با مظاهر نوگرایی و به دنبال آن با معماری نوین آشنا شد اما هنوز به نظر می رسد با وجود تغییرات زیادی که در بستر شهر از ابعاد مختلف عمرانی و زیبایی شناسانه انجام گرفته است، مدیریت شهر تهران به باور بسیاری از کارشناسان معماری و شهری با دستاوردها و روش های جدید اجرایی در دنیا فاصله زیاد دارد و از این رو توجه به مباحث تئوریک و نظری که بعدها به عمل و اجرا می رسد، از مهم ترین اولویت های مدیریت شهری تهران و دیگر شهرهای بزرگ کشور به شمار می رود.

میدان حسن آباد، ساختمان پست، کاخ دادگستری، کاخ گلستان، بنای وزارت امور خارجه، بانک سپه، بانک ملی شعبه مرکز، باشگاه افسران، موزه ایران باستان، کاخ مرمر از جمله مهم ترین عمارت های تهران است که آثار معماری اصیل در آنها مشاهده می شود و می توان این اماکن را از برجسته ترین نقاط دیدنی پایتخت برای جلب گردشگران خارجی و علاقه مندان داخلی دانست، به عبارتی می توان هویت تهران قدیم با همه نشانه های تاریخی، اجتماعی و فرهنگی را در عمارت های نامبرده جست و جو کرد.

باید گفت می توان با شناسایی اصول شکل دهنده فضاهای شهری ایران نیازهای جامعه و ارزش های فرهنگی آن را شناسایی کرد و به نظامی پایدار برای برنامه ریزی در معماری و الگوهای شهری دست یافت تا اینگونه بتوان فضای شهری با هویت و پویایی را مشاهده کرد که دربردارنده هنر اصیل و زیبای ایرانی است.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به منظور بررسی و واکاوی بیشتر تاثیر معماری شهری بر زندگی مردم با «نوا توکلی مهر» معمار، طراح شهری و عضو جامعه مهندسان مشاور معمار و شهرساز به گفت و گو پرداخته است.

- متن این گفت وگو را در ادامه می خوانیم:
**ایرنا: با توجه به عنوان شهر خاکستری که کارشناسان مسایل شهری به تهران نسبت دادند،دلایل این نامگذاری چیست؟
***توکلی مهر: من با نسبت دادن این ویژگی به تهران موافق نیستم. اصلا قرار نیست شهر رنگ خاصی داشته باشد و با به یاد آوردن یک شهر، فورا یک رنگ خاص در ذهن افراد تداعی شود. شهر مانند موجود زنده دارای احوالات گوناگون است. بخش ها و نواحی مختلف آن هم بر حسب کارکرد، تاریخچه و شرایط نگهداری، می توانند حس و حال های متفاوتی را به شهروندان و بازدید کنندگان آن شهر منتقل کنند. در این معنا، رنگ خاکستری هم از طیف رنگ هایی است که می توان به عنوان رنگ غالب، رنگ پس زمینه و رنگ ذهنی در شهر ادراک کرد.

البته این اصطلاح تهران خاکستری بیشتر در دهه 80 خورشیدی مطرح شد. درست یا اشتباه، اقدامات زیادی در زمینه کیفیت فضاهای شهری از لحاظ بصری و عملکردی در تهران در این 2 دهه صورت گرفته است. بحث هنرهای شهری که تجلی آن به صورت ورود رنگ در جداره ها، کف و مبلمان شهری شاهد آن هستیم، به طور جدی تری در تهران دنبال شد. پایتخت در اواخر دهه 90 خورشیدی به باور من تهران خاکستری نیست، بیشتر پایتختی سردرگم است که برای ایجاد گفتمان با شهروندان خود گیج و مبهوت است!

**ایرنا: نقش «هنر و معماری شهری» در روحیه شهروندان و افزایش شور و نشاط در جامعه را چگونه ارزیابی می کنید؟
***توکلی مهر: این یک پرسش کلی است که پاسخی قابل انتظار دارد؛ هنر و معماری شهری در روحیه و حال و هوای شهروندان و افزایش شور و نشاط در جامعه نقش با اهمیتی دارد اما باید دید معیار مناسب بودن هنر و معماری چیست، چه افرادی این هنر و معماری را انتخاب، طراحی و سپس در فضای شهری اعمال می کنند، اینجاست که با بحث فرآیندهای دانش بنیان در توسعه شهر مواجه می شویم؛ فرآیندهایی که تنها بر پایه مطالعات درست، روش شناسی صحیح و ساختارهای مدیریتی اصلاح شده قابل تحقق است. وقتی هدف این باشد که هنر و معماری درست در شهر به تحقق برسد، باید لایه های موضوعی زیادی را وارد تصمیم سازی ها کرد. حتی اقتصاد شهری نوین، ارتباط تنگاتنگی با موضوع فرهنگ دارد و ما هنوز در این زمینه بسیار جای کار داریم.

**ایرنا: مهمترین و اصلی ترین مشکلات تهران از نظر ساختار معماری در مقایسه با استاندارد های جهانی چیست؟
***توکلی مهر: اصلی ترین مشکل تهران، این است که چشم انداز درست و نقشه راه مطمئن برای توسعه ندارد. در چند پارگی مدیریتی از تصمیم سازی های موازی و اولویت بندی نشده، گرفتار شده است و قادر نیست با بهره گیری از دستاوردهای روز دنیا، به ارتقای کیفیت زیست در شهر بپردازد. بدون اینکه بخواهم اقدامات مثبت انجام شده را نادیده بگیرم به مقایسه تهران با چند کلان شهر آسیایی می پردازم.

امروزه فرآیندهای طراحی شهری دچار تحولاتی در نظریه و مبانی نظری خود شده اند اما ساختارهای مدیریتی ما هنوز همان ساختاری است که نیم سده پیش در شهر مداخله می کرد. منابع درآمدی جدید در پایتخت هدف گذاری نمی شود و همچنان به طرح های جامع و تفصیلی وابسته است که ناکارآمد هستند. چگونگی واگذاری خدمات به بخش خصوصی، قراردادها و فرآیندهای حقوقی و قانونی همان الگوی چندین دهه پیش است.

**ایرنا: اصلی‌ترین راهکار که می بایست مورد توجه شهرداری و بخش زیباسازی تهران قرار گیرد و در زمره اولویت های شورای شهر تهران باشد، چه مواردی است؟
***توکلی مهر: باید هرچه زودتر این واژه «زیباسازی شهری» را کنار بگذاریم و به جای آن از «ارتقای کیفیت فضاهای شهری» سخن بگوییم. در چندین شهر ایران، یک حرکت معقول اتفاق افتاده و آن ادغام سازمان های زیباسازی با سازمان پارک ها و فضای سبز است. حتی 2 یا سه شرکت و سازمان هم هستند که قابلیت ادغام دارند چراکه همگی ماموریت یکسانی در لایه های مختلف شهری دارند و آن همانطور که بیان شد، ارتقای کیفیت فضاهای شهری است اما اصلی ترین راهکار مورد توجه شهرداری، اصلاح بدنه مدیریتی، کوچک سازی و کاهش هزینه های بالاسری شهرداری و خصوصی سازی خدمات محسوب می شود.

تنها در این صورت می توان انعطاف لازم را برای اتخاذ رویکردهای جدید در طراحی شهری و ارتقای کیفیت سیما و منظر شهر داشت. بعد از این می توان مقوله های جدیدی مثل اقتصاد شهری دانش بنیان، هوشمندی، مردم محوری و ... را در تهران دنبال کرد. این راهکار بسیار بنیادین و دشوار است. این مهم همراهی دیگر نهادهای دولتی کشور را نیز می طلبد. باید گفت منظر شهر زبان گویای احوالات شهر است. منظر شهری در مناسبات، ساختارها و فرآیندهای درست توسعه، سلامت خود را بازخواهد یافت.

**ایرنا: مردم فارغ از عملکرد مسوولان و متولیان شهری به عنوان صاحبان اصلی جامعه چه کمکی به معماری شهر از بُعد زیبایی شناسی و معماری می‌توانند انجام دهند؟
***توکلی مهر: مردم به محض اینکه حس کنند می توانند در سرنوشت شهر خود تاثیر داشته باشند، حضور خود را نمایان می سازند. فرصت ناب جلب مشارکت مردم در همان فرآیندهای نو و دانش بنیانی نهفته است که پیش از این اشاره کردم. اصولا وقتی فرم فضا با عملکرد آن هماهنگی و تناسب یابد، منظر شهر به طرف سامان یافتگی و مطلوبیت پیش خواهد رفت. شاید تعجب کنید اما اقدامات صِرفِ زیباسازی، تنها نقاشی های موقت و نازل بر پیکره شهر است.

فضای شهری با هویت و مطلوب، حاصل کارکردهای درست، نگهداری صحیح و حس تعلق مردم به آن است. وقتی جامعه فضای شهری را متعلق به خود بداند، بهترین منش های زیست را به کار خواهند گرفت. در کنار آن مداخلات برنامه ریزی و طراحی دانش بنیان، به مثابه یک شتاب دهنده و تسهیل گر عمل خواهد کرد. این موضوع مهمی است که از این پس، مدیریت شهری را یک تسهیل گر بدانیم، نه مالک و صاحب اختیار فضاهای شهری. ایتجاست که شهر به وسیله مردمان ساخته می شود و از طرف نهادهای نظم دهنده، بسترهای تحقق پذیری فراهم می شود.

با توجه به عمر مدنیت و شهرنشینی مدرن در معنای امروزین خود، ما تازه وارد بهار شهرنشینی شده ایم و امیدواری برای توسعه معقول هست اما عصر، عصر سرعت و فن آوری است. شهرهای دنیا با سرعت بالایی در حال رقابت های اقتصادی در سطح بین المللی هستند. هرچه زودتر این ابزارها را به کار بگیریم، از هدر رفت منابع و سرمایه های ملی جلوگیری خواهیم کرد و به شبکه جهانی نوآوری و توسعه دانش بنیان خواهیم پیوست.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

شاخصه‌های معماری ایرانی ـ اسلامی چیست؟/ عدم توجه معماری امروز کشور به "بوم و اقلیم"

در اهمیت معماری

لزوم مدیریت یکپارچه مجموعه دریاچه شهدای خلیج فارس

تاج محل هند یکی از عجایب هفت گانه و جلوه گر شکوه معماری جهان

بازیابی عرصه‌های عمومی سبب مشارکت فعالانه شهروندان می‌شود

آمار رسمی از خسارت سیل به شهرها

بازار تعهدی مصالح، راهکار دولت برای رونق بازار مسکن / تلاش برای کاهش قمیت‌های افسارگسیخته مسکن

مقصد بعدی مهاجران تهرانی کجاست؟

یادبودهای 2 خردادماه ...

آغاز تدوین سند راهبردی احیاء و بازآفرینی بازار تهران

عدم ایجاد اتاق امن در ساختمان‌ها خلاف قانون است!

برگزاری مسابقه طراحی شهری در بندرعباس

شهر خلاق نیازمند به کارگیری مدیران هوشمند و جوان است

44 شهر استان تهران طرح جامع شهرسازی ندارند!

یادبودهای 1 خرداد ماه ...

ناکارآمدی ابزارهای تعزیراتی در ساماندهی بازار اجاره

توسعه درون‎زا، تفاوت بازآفرینی شهری با مسکن مهر/ نحوه قیمت‎گذاری واحدهای ساخته شده در بافت فرسوده

افزایش نرخ اجاره‌بهای مسکن ضابطه‌مند می‌شود؟

شناسایی نقاط بحرانی شهر تهران و لزوم ایجاد پناه‌های پدافندی در برابر سیلاب

خط آسمان شناسنامه هر شهر است

دغدغه زمین را برای مردم از بین می‌بریم/ احداث مسکن و برنامه ‌های بازآفرینی شهری در اولویت دولت قرار دارد

صدور مجوز نابودی یک باغ 5هزار متری در منطقه5 پایتخت/ معاون شهرسازی منطقه ناپدید شد!

فریز حریم دانشگاه تهران برداشته شد /سالاری: ساخت واحد های مسکونی در طرح جدید دانشگاه / نژاد بهرام: اولویت با قطعاتی است که دانشگاه تملک کرده و رها شده است

یادبودهای 31 اردیبهشت ماه ...

برگزاری دوره جامع گردش کار بیم با آرشیکد فارسی در مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی

مسجد جامع ابرکوه؛ مسجدی 1000 ساله با 5 محراب!

کارگاه های تخصصی کمپین «نما، هویت شهر ما» برگزار می شود

عدم تناسب المان های شهری با فرهنگ و میراث شهر ارومیه

نسخه‌پیچی غلط برای مسکن !

اصل شهر دوستدار کودک تربیت انسان‌های بزرگ برای آینده کشور است

شهردار و شورای تبریز می خواهند در هامبورگ چه کنند؟!

نگاه کاسب کارانه شهرسازان به تهران/ شهرسازان هر چقدر خواستند ساختمان ساختند

ضرورت نوسازی محلات هدف به جای تک‌بناها در پروژه‌های بازآفرینی شهری/ تأکید بر توجه به مشارکت‌های مردمی در اجرای طرح‌های بازآفرینی

نبود برنامه‌ریزی وطرح منجر به گسترش فساد در نظام شهری می‌شود/ بازآفرینی شهری یکی از اهداف اصلی در حوزه توسعه شهری است

نهاد راهبری و پایش طرح‌های توسعه شهری دسترسی آزاد شهروندان به برنامه‌ریزی ها را فراهم می‌کند/ امضای موافقت‌نامه سه‌جانبه وزارت راه و شهرسازی، شهرداری و شورای شهر تهران برای پایش طرح‌های جامع

تعطیلی نهاد برنامه‌ریزی عامل اصلی انحراف از مفاد طرح‌های تفصیلی

یادبودهای 29 اردیبهشت ماه ...

محله گردی در دیار خانه‌های تاریخی/ اینجا آرامش و رنگ موج می‌زند

معماری عجیب یک کتابفروشی در چین!

قصری بر گرفته از کاخ سر کنسول فرانسه !

معماری موزه باید فراگیر و متعلق به تمام اقشار جامعه باشد / خلوص و تواضع در معماری بناهای فرهنگی ضروری است

زیرساخت‌های بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده آجری جهان نیازمند بازنگری است

بازآفرینی طاق کسری در موزه ایران باستان/ نگاهی بر اثر جذاب آندره گدار در تهران

طراحی بر مبنای طبیعت در مدرسه چینی/ رویکرد فضای آموزشی باز و انعطاف‌پذیر در مدارس

افتتاحیه دومین فستیوال معمار شیراز 98 / بررسی هویت گمشده معماری و شهرسازی ایرانی

سقف کلیسای نوتردام استخر می‌شود یا گلخانه!؟

تغییر لوگوی گوگل به افتخار "همه‌چیزدان" ایرانی!

"مسکن اجتماعی" رویایی شد/ بنیاد مسکن آماده؛ وزارتخانه بلاتکیف !

بی پناهی شهرها در مقابل سیلاب/ لزوم ایجاد پناه‎های پدافندی جهت حفاظت از شهرها

با وجود رشد فزاینده قیمت‌ها همچنان عوارض بافت فرسوده صفر است !